طالبان و تقاضای کمک مالی از روسیه

وحید مژده

بدنبال اتهامات مقامات امریکایی و حکومت افغانستان در مورد کمک های نظامی فدراسیون روسیه به طالبان، ضمیر کابلوف نمایندۀ خاص فدراسیون روسیه برای افغانستان ضمن رد این اتهامات گفت که روسیه به طالبان اسلحه نداده و طالبان نیز چنین تقاضایی از روسیه نکرده اند. طالبان به روسیه گفته اند که به سلاح های روسی نیازی ندارند زیرا می توانند اسلحه را از اردوی افغانستان به قیمت ارزانتر بدست آورند. آن ها برای خرید اسلحۀ امریکایی از اردوی افغانستان، از روسیه تقاضای پول کرده اند.

این سخنان کابلوف را هرچند مقامات نظامی افغانستان رد کردند اما در تشکیلات نظامی طالبان اداره ای به نام ”خریداری مهمات“ وجود دارد که وظیفۀ این اداره خریداری سلاح و مهمات در داخل افغانستان است. از آنجایی که طالبان مبالغ هنگفتی را صرف خرید اسلحه و مهمات در داخل افغانستان می نمایند، شخصی به نام مولوی ”محمد قاسم فرید“ از جانب مولوی هبت الله به حیث مسوول کنترول این خریداری ها تعیین شده است.

اما سخنان ضمیر کابلوف در مورد تقاضای طالبان برای دریافت پول از روسیه، فقط منعکس کنندۀ بخشی از حقیقت است؛ طالبان از سال ۲۰۰۶ بدینسو با روس ها در تماس اند که در تمام این مدت، ضمیر کابلوف مسوول این تماس ها از جانب فدراسیون روسیه بوده است. چند سال قبل طالبان سرنشینان یک چرخبال روسی را که به دلیل خرابی هوا در منطقۀ ”ازره“ در ولایت لوگر مجبور به نشست اضطراری شده بود دستگیر نموده و چرخبال را آتش زدند. ”پترینکو“ پیلوت اوکراینی طیاره که پاسپورت روسی داشت نیز بدست طالبان اسیر شد.

مذاکرات طالبان با روسیه چند سال به طول انجامید و سرانجام پترینکو آزاد شد اما در جریان این تماس ها طالبان از دوام بی مورد مذاکرات از جانب روس ها ناراض شدند. طالبان به این باور بودند که کابلوف به دلیل دوستی با عزیزالله کرزی کاکای رئیس جمهور افغانستان که سفیر افغانستان در ماسکو بود، بخشی از رازهای مذاکرات آن ها را به سفیر مذکور گفته و از این طریق با جلب اعتماد مقامات افغان این امکان را بدست آورده است تا هر زمانی که به کابل سفر نماید، بدون مشکل به دیدار حامدکرزی برود.

طالبان انتظار داشتند تا روسیه شخص دیگری را به جای کابلوف به منظور تماس با آن ها موظف سازد اما ولادیمیر پوتین که شخصا به کابلوف اعتماد داشت، صلاحیت ریاست هیئت مذاکره کننده با طالبان را فقط به او سپرده بود. سرانجام طالبان مجبور شدند با شرایط کنار بیایند و کابلوف را با دل ناخواسته بپذیرند.

در جریان مذاکرات با روس ها، همانگونه که کابلوف گفته است، طالبان گفته اند که به سلاح های سبک روسی نیازی ندارند زیرا قیمت کاشینکوف و موشک های آر پی جی در کابل ارزانتر از ماسکو است. خواست طالبان از روس ها دریافت موشک های ضدهوایی بود اما روس ها در جواب گفته اند که این کار یک ”تصمیم استراتژیک“ است فقط رئیس جمهور روسیه حق گرفتن چنین تصمیمی را دارد اما نخواستند تا آن ها را یکسره مایوس سازند و با دادن یک شفاخانۀ صحرایی و مقداری دوا به طالبان، این تماس ها را ادامه دادند.

روسیه می داند که دادن موشک های ضد هوایی به طالبان موجب تغییر در جنگ افغانستان خواهد شد و در شرایط فعلی قصد این کار را ندارد. ماسکو به این باور است که امریکا بدون رسیدن موشک های ضد هوایی بدست طالبان نیز شانسی برای پیروزی در جنگ افغانستان ندارد. روسیه خواهان حل مشکل افغانستان به شکلی است که دوستان روسیه نیز در صحنۀ سیاسی افغانستان دارای نقش مهم باشند. در عین حال از نظر روسیه، طالبان به عنوان یک نیروی بازدارندۀ گسترش داعش در افغانستان ارزیابی می شود و ادامۀ تماس با آن ها را مطابق با منافع ملی خود ارزیابی می کند. شاید همین مسئله موجب شده باشد تا طالبان از روسیه تقاضای کمک مالی کنند.

ضمیر کابلوف در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۵ در مصاحبه با آژانس خبری انترفاکس روسیه گفته بود که: ”با توجه به حضور گروه داعش در افغانستان، در رابطه میان منافع ما و طالبان، نوعی نزدیکی ایجاد شده است“. وی همچنان به وجود کانال های ارتباطی میان مسکو و طالبان در مورد تبادلۀ اطلاعات نیز اشاره کرده بود. منظور وی از این سخن این بود که ”دشمن دشمن می تواند دوست تلقی گردد“.

این سخن کابلوف در آن زمان موجب بحث های جدی در افغانستان شد و عده ای این سخن وی را حتی به معنی آغاز حمایت نظامی روسیه از طالبان تلقی کردند. از جانب دیگر طالبان با نشر یک اعلامیه، درحالی که تائید کردند با کشورهای مختلف در جهان در رابطه و تماس اند، هرگونه توافق با فدراسیون روسیه بر سر مبارزۀ مشترک با داعش را رد کردند و گفتند که در این رابطه هیچ گونه مذاکره و حتی تماسی میان آن ها و روسیه صورت نگرفته است.

طالبان گزارش آن زمان روزنامۀ انگلیسی ”سندی تایمز“ را نیز رد کردند که نوشته بود ملا اختر محمد منصور در ماه سپتامبر در تاجیکستان با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه دیدار داشته است. در آن زمان که طالبان ولسوالی ”درقد“ در سرحد با تاجیکستان را تصرف کردند، گزارشاتی از دیدار روس ها با طالبان در سفارت روسیه در پایتخت تاجیکستان به نشر رسیده بود.

اما سوال اصلی اینست که چرا کابلوف در شرایط فعلی تصمیم گرفت تا تقاضای کمک مالی از جانب طالبان را افشا سازد؟ در این رابطه ‏باید به تحرکات اخیر نظامی طالبان توجه نمود.‏

در حملۀ طالبان به هوتل انترکانتی ننتال در کابل، تعدادی از کارمندان اوکراینی یک شرکت هوایی خصوصی در کابل کشته شدند. هرچند روسیه با دولت اوکراین رابطۀ خوب ندارد اما ماسکو در تلاش است تا رابطۀ خود با مردم اوکراین را از رابطه با دولت آن کشور جدا نگه دارد چنانچه در واقعۀ آزادی پترینکو به جای اوکراین با طالبان مذاکره کرد.

هرچند در این اواخر موضوع فعالیت های مشکوک داعش در شمال افغانستان، کنار رفتن جنرال دوستم از قدرت نگرانی هایی را در میان مقامات روسیه در مورد افغانستان و سرحدات جنوبی آسیای میانه موجب شده است اما حقیقت اینست که روس ها در رابطه به کمک به گروه های اسلامگرا بسیار محتاط اند و امریکا را به دلیل چنین کمک ها به مجاهدین افغان در گذشته، مقصر جهان می دانند.

با توجه به استقلال رای ضمیرکابلوف که گاهی سخنانش حتی برای سفارت روسیه در کابل نیز مشکل آفرین بوده ‏است، افشای این مسئله که طالبان از روسیه تقاضای کمک مالی کرده اند، می تواند رابطه میان طالبان و روسیه را به مشکل ‏مواجه سازد و طالبان دیگر تمایلی به مذاکره با کابلوف نداشته باشند.‏

نوشته‌های مرتبط


Top