طالبان، تروریست یا مخالف سیاسی؟

ابوبکر سبزوار

مردم افغانستان خواهان صلح اند و می خواهند تا شرایطی به میان آید تا بار سنگین و توانفرسای جنگ از دوش ناتوان این ملت برداشته شود. به کشتارها و خونریزی ها پایان داده شده و فرصتی فراهم آید تا مردم پس از چهار دهه مصیبت، نفسی به راحت بکشند.

بدنبال حملات خونین اخیر طالبان به کابل، رئیس جمهور گفته بود که دیگر زمان مذاکره به پایان رسیده است. طالبان فرصت رسیدن به صلح را از دست دادند و از آنان انتقام گرفته خواهد شد. به نظر می رسید که سخنان رئیس جمهور غنی که به متابعت از سخنان مشابه از جانب دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا بیان شد، مورد قبول وزارت خارجۀ امریکا نبود زیرا جان سولیوان معاون وزیر خارجۀ آنکشور در سفر به کابل اظهار داشت که امریکا گزینۀ صلح با طالبان را کنار نه نهاده است.

از جانب دیگر طالبان نیز با نوشتن نامه ای که مخاطب آن دولتمردان و مردم امریکا بود، یکبار دیگر برای مذاکرات مستقیم با امریکا از طریق دفتر سیاسی آن ها در قطر ابراز آماده گی کردند. خواستی که بعضی ها آن را نشانۀ ضعف طالبان و فشارهای امریکا بر پاکستان دانستند.

از جانب دیگر رسانه ها در امریکا به صورت روزافزون پیروزی امریکا در جنگ افغانستان را زیر سوال می برند. هرچند فرماندهان نظامی از پیروزی های نظامی و شکست بن بست جنگ در ماه های آینده خبر می دهند اما تکرار این وعده ها در هر سال، نگرانی از سرنوشت این جنگ طولانی را در امریکا بیشتر ساخته است. بنا براین رئیس جمهور غنی خواست تا با طرح این مسئله در نشست بین المللی کابل، به تلاش های بی رمق در جهت صلح، جان تازه ای بدهد.

روز ۲۸ فبروری کابل شاهد نشست بین المللی با شرکت ۲۸ کشور و سازمان بین المللی به شمول نماینده گان ناتو و سازمان ملل متحد بود. مسئلۀ مهم مطرح شده دراین نشست اعلام برنامه ای به منظور رسیدن به صلح با طالبان بود که توسط رئیس جمهور غنی ارائه شد.

قبل از این که رئیس جمهور به ارائۀ پیشنهاد صلح بپردازد، با این سخن که خواهان پیوستن طالبان به پروسۀ صلح مانند پیوستن حزب اسلامی است، نشان داد که طرح چندان جدیدی ارائه نخواهد کرد. او قبلاً نیز از طالبان خواسته بود تا برای رسیدن به صلح، راه حزب اسلامی را تعقیب نمایند و این خواست از جانب طالبان رد شده بود. اما دراین طرح او مسایلی را مطرح کرد که قبلاً نگفته بود.

هرچند رئیس جمهور مدعی شد که پیشنهاد صلح وی بدون پیش شرط است اما برای مذاکره نیز خطوطی را مشخص ساخت:

-تامین حقوق و مکلفیت تمام اتباع و مخصوصا زنان مطابق قانون اساسی.

-پذیرفتن قانون اساسی. (راه تعدیل قانون اساسی باز گذاشته شد).

-دوام فعالیت های نیروهای دفاعی و امنیتی و خدمات ملکی در مطابقت با قانون اساسی.

-طالبان باید با گروه های تروریستی و گروه مسلحی که با شبکه های تروریستی خارجی و سازمان های تبهکار خارجی و نهاد های دولتی و یا غیردولتی خارجی که قصد نفوذ در افغانستان را دارند قطع علاقه نمایند.

– روند سیاسی که بعد از پیوستن طالبان به پروسۀ صلح عملی خواهد شد شامل آتش بس، پذیرفته شدن گروه طالبان به عنوان یک حزب سیاسی، بازنگری در قانون اساسی، حذف نام طالبان از لیست سیاه، لغو تعزیرات علیه آن ها، طرح های توسعوی به منظور اشتغال زایی، امنیت، اسکان مجدد مهاجرین داخلی و خارجی… اینها بخشی از امتیازاتی است که در صورت پیوستن به پروسۀ صلح برای طالبان درنظر گرفته شده است.

اما سوال اینست که دولت افغانستان با وضع نابسامان داخلی خودش چگونه خواهد توانست اعتماد عناصر تشکیل دهندۀ حکومت را به این طرح جلب نماید؟ آیا در داخل حکومت افغانستان در مورد این طرح اجماع وجود دارد؟

طرفداران ارگ به این باور اند، این طرح که زادۀ تفکر یک انتراپولوژیست برجسته بوده، طرح کاملی است که دوای دردهای این ملت است. طالبان این طرح را که بدون قید و شرط ارائه شده، باید بدون قید و شرط بپذیرند. اما گروه قدرتمندی در داخل حکومت به این باور اند که هیچ طرح صلحی بدون مشورت با تمام اقوام افغانستان مجال پیاده شدن در عمل را نخواهد یافت. این سخن درستی است زیرا اگر بخشی از حکومت در مورد این طرح ملاحظه داشته باشد، چگونه می توان به طالبان اطمینان داد که به این پروسه بپیوندند؟

درحالی که رئیس جمهور می گوید، برای رسیدن به صلح با طالبان، به باورمندی و شجاعت نیاز است و ما باید توجۀ لازم را به درک دیدگاه های جنگجویان داشته باشیم، اما دراین پیشنهاد صلح، به خواست اصلی طالبان هیچ اشاره‌ای نشده است.

خواست اصلی طالبان تعیین تاریخی برای خروج نیروهای خارجی از افغانستان است و از نظر آنان مذاکرات بین الافغانی تا آنگاه که تاریخ خروج نیروهای خارجی از افغانستان تعیین نشده باشد، منتفی است.

درحالی که دراین طرح هیچ اشاره ای به حضور نیروهای خارجی در کشور نشده، در مقابل از طالبان تقاضا شده تا با جنگجویان خارجی و کشورها و سازمان هایی که در صدد نفوذ در افغانستان اند، قطع رابطه نمایند.

ارگ به این امید است که قبول طرح صلح ارائه شده در نشست کابل با حمایت بین المللی مواجه شده و پاکستان زیر فشار بیشتر قرار گیرد اما روایت پاکستان از این پیشنهاد اشرف غنی، پذیرفتن تحریک طالبان نه به عنوان یک گروه تروریست، بلکه به عنوان یک گروه مخالف سیاسی است.

روزنامۀ اکسپرس نوشته است که سرانجام اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان طالبان را به عنوان یک گروه سیاسی به رسمیت شناخت و ابراز آماده‌گی نمود که با آن‌ها به صورت غیرمشروط مذاکره نماید. درعین حال او خواهان مذاکره با پاکستان نیز گردیده و گفته است که ما حاضریم تا گذشته را فراموش کرده و فصل جدیدی از مناسبات خوب را آغاز کنیم. سایت اردوی بی بی سی این خبر را با سرخط ”اعلان قبول طالبان به عنوان یک حزب سیاسی از جانب حکومت افغانستان“ به نشر سپرده است.

لازم به یادآوریست که رئیس جمهور قبلاً نیز طالبان را مخالف سیاسی دولت افغانستان خوانده بود که با عکس العمل های تند بعضی از سیاسیون کشور مواجه شد.

نوشته‌های مرتبط


Top