سخن ترامپ پالیسی امریکا نیست!!

وحید مژده

بعد از حملات خونین اخیر به هوتل انترکانتی‌ننتال و چهارراهی صدارت در نزدیک مقر قبلی وزارت داخله که طالبان مسوولیت آن را به عهده گرفتند، دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا اعلام کرد که کشورش بعد ازاین هیچ مذاکره ای با طالبان در افغانستان انجام نخواهد داد. وی در دیدار با اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد گفت: طالبان از چپ و راست افراد را به قتل می‌ رساند و در سراسر افغانستان حملات انتحاری انجام می‌ دهد، لذا ما نمی‌ خواهیم با این گروه گفتگو کنیم.

البته رئیس جمهور امریکا امکان مذاکره با طالبان را یکسره رد نکرد و گفت که ”امکان دارد روزی با طالبان مذاکره کنیم اما آن لحظه بعد از مدت طولانی فرا خواهد رسید.“معنی این سخن این بود که امریکا از این به بعد فقط به گزینۀ جنگ به عنوان راه حل مشکل افغانستان تمرکز خواهد کرد و تا چند سال آینده مذاکرات صلحی در کار نخواهد بود. از جانب دیگر این سخن ترامپ به وضاحت بیان این مطلب بود که اختیار جنگ یا صلح در افغانستان را فقط امریکا دارد.

این موضع ترامپ در رسانه های جهان بازتاب وسیعی داشت و به تغییر پالیسی امریکا در قبال افغانستان تعبیر شد. حکومت افغانستان نیز که هیچ فرصتی را در همگامی با ترامپ از دست نمی دهد، عجولانه به حمایت از این موضع پرداخت و گفت که طالبان فرصت مذاکره را از دست داده و از خط قرمز نیز عبور کرده اند. بنا براین دیگر با این گروه فقط در میدان نبرد تصفیۀ حساب خواهد شد. این درحالیست که موج حملات اخیر طالبان به خصوص در شهر کابل، توان نیروهای امنیتی دفاعی کشور و بخصوص رهبری این نیروها را بشدت زیر سوال برده است.

اما جان سولیوان معاون وزارت خارجۀ امریکا در پایان سفرش به کابل در عکس العمل به این موضع جدید ترامپ گفت که پالیسی امریکا در قبال افغانستان تغییر نکرده است. وی تاکید نمود که »رئیس جمهور ترامپ هیچ تغییری در پالیسی را اعلام نداشته زیرا پالیسی امریکا در قبال موضوع افغانستان ”مبتنی بر شرایط“ می باشد«.

جان سولیوان به صراحت گفت: »پالیسی ما، که در برگیرندۀ حمایت از شرکای افغان ما است، تا برآورده شدن شرایط لازمی ادامه خواهد داشت که در مشئ ما ذکر شده و در چنان شرایط اگر طالبان اراده کنند تا به میز مذاکره بیایند و برای جنگ، یک راه حل مسالمت آمیز پیدا کنند، این پالیسی همچنان پا برجا است.«

سخنان جان سولیوان تلاش در توجیه موضع کاملاً روشنی بود که از جانب ترامپ اعلام شد. این اظهارات ضد و نقیض نمایانگر اختلافی است که در مورد مسئلۀ افغانستان در رده های بالای تصمیم گیری در امریکا وجود دارد و از همه مهمتر اینکه ”سخن ترامپ حرف آخر در سیاست امریکا نیست“

در ۲۲ اگست ۲۰۱۷ زمانی که دونالدترامپ رئیس جمهوری امریکا راهبرد جدید این کشور برای جنوب آسیا را اعلام داشت، مشخص بود که هدف اولی از این راهبرد، پیروزی نظامی دراین جنگ است. ترامپ گفت که سربازان امریکایی در جنگ افغانستان که طولانی ترین جنگ تاریخ امریکاست قربانی های فراوان داده اند و مستحق پیروز شدن اند.

در استراتژی جدید، ازدیاد تعداد سربازان امریکایی در افغانستان به شرایط جنگ در این کشور مرتبط دانسته شد و گفت که در مورد ورود و خروج سربازان کشورش از افغانستان تاریخی تعیین نخواهد کرد. او تعیین تعداد و تقسیم اوقات ورود و خروج سربازان از افغانستان را اشتباه کشورش در گذشته دانست که به نفع تروریست ها تمام شد. در استراتژی جدید، این مسایل از اسرار نظامی خواهد بود و نیز صلاحیت نظامیان در مقایسه به گذشته خیلی بیشتر خواهد شد تا خود نظر به شرایط تصمیم بگیرند.

ترامپ تاکید داشت که هدف فقط و فقط پیروزی در جنگ است و تعریف پیروزی در استراتژی ترامپ، نابودی کامل تروریست ها و جلوگیری از به قدرت رسیدن مجدد طالبان به قدرت است. طالبان در واکنش به این موضع گفتند که وقتی امریکا بر دوام جنگ اصرار دارد، ما امریکا را با زور از افغانستان بیرون می رانیم.

از جنگ افغانستان حدود چهار دهه سپری شد. در طول این مدت قدرت های خارجی و گروه های داخلی هرکدام تلاش کردند تا از راه جنگ، مخالفین خود را از صحنه حذف نموده و ازاین راه صلح را به افغانستان باز گردانند اما هیچ کدام به این هدف نرسیدند.

در دهۀ ۸۰ قرن گذشته، تلاش اتحاد شوروی در این راستا به ویرانی و مصیبت بزرگ در افغانستان انجامید. بعد از آن نیز طالبان با تسخیر بیش از نود درصد از خاک افغانستان در دوران امارت شان خود را به این هدف بسیار نزدیک می دیدند اما این هدف شان هرگز تحقق نیافت. امریکایی ها نیز که با سرنگونی نظام طالبان سعی در تامین صلح از راه جنگ نمودند، با اعزام ۱۲۰ هزار سرباز به این کشور جنگ زده، پیروزی را کاملاً در دسترس می دیدند اما در عمل در این راه موفقیتی بدست نیاوردند. علی الرغم تمام این تلاش ها بنا بر یک تحقیق که از جانب بی بی سی در سراسر افغانستان صورت گرفته، طالبان اکنون بر ۷۰ درصد از خاک افغانستان حضور فعال دارند.

برنامۀ جنگ امریکا علیه طالبان اکنون بیشتر بر حملات هوایی متمرکز است. طیارات جدید به افغانستان منتقل گردیده و حملات بی سابقه ای را در مناطق مختلف افغانستان که تحت سیطرۀ طالبان است انجام داده اند. برنامه ای که خانم نیکی هیلی نمایندۀ امریکا در سازمان ملل متحد بعد از سفر به کابل آن را بسیار موثر دانست و گفت استراتژی جدید امریکا برای افغانستان باعث شده که مذاکرات صلح حکومت افغانستان با طالبان نزدیک تر شود. این سخن خانم هیلی نیز نشان از سردرگمی امریکا در مسئلۀ افغانستان دارد. طالبان کابل را آماج قرار می دهند اما خانم هیلی از موثریت استراتژی ترامپ سخن می گوید.

حقیقت امر اینست که دونالد ترامپ یک تاجر است نه یک سیاستمدار. او از زمان به قدرت رسیدن تا اکنون با سخنان ناسنجیدۀ خویش مایۀ دردسر برای دست اندرکاران سیاست خارجی امریکا بوده است. در تلاشی که امریکا برای ماندن در مقام نخست رهبری جهان دارد و رقابت با با چین و روسیه که این هدف امریکا را به چالش کشیده اند، جنگ افغانستان برای امریکا می تواند پر هزینه تر از آنچه که تا امروز بوده است، تمام شود.

با تشدید این رقابت ها، این امکان به هیچ صورت منتفی نیست که کشورهای رقیب تلاش نمایند تا امریکا را در جنگ افغانستان و در باتلاقی زمینگیر سازند که هیچ قدرت خارجی در آن مجال پیروزشدن نداشته است.

 از جانب دیگر در میان همسایه گان افغانستان هیچ کشوری وجود ندارد که واقعاً حامی اهداف امریکا در این منطقه بوده و حضور امریکا در افغانستان را به نفع خود بداند.

همه امریکایی ها مانند ترامپ فکر نمی کنند که باید در تفاهم را ببندند و مشکل را از راه جنگ حل کنند. تجربه نشان داده که جنگی که رهبران اتحاد شوروی در دهۀ ۸۰ قرن گذشته در افغانستان براه انداختند، تلاشی بی ثمر برای حل مشکل جنگ از راه جنگ بود که در پایان به زخم خونینی برای آنان مبدل گردید.

نوشته‌های مرتبط


Top