رویای رسیدن به صلح از راه جنگ!

وحید مژده

ماه جدی که در تقویم میلادی مصادف با ماه دسامبر یعنی آخرین ماه از سال است، برای افغانستان در مواردی مهم بوده است. از جمله اینکه روز یکشنبه ۲۸ دسامبر۲۰۱۴ یعنی سه سال قبل ماموریت جنگی ناتو در افغانستان رسماً پایان پذیرفت.

رئیس جمهور وقت امریکا باراک اوباما در آن روز ضمن اعلام پایان این ماموریت گفت که ”جنگ افغانستان مسوولانه پایان یافت“. از جانب دیگر جنرال کمپبل فرمانده نیروهای خارجی در افغانستان ”پیشرفت های بدست آمده“ در سیزده سال گذشته را قابل قدر دانست و افزود که ”ما مردم افغانستان را از تاریکی و نا امیدی بیرون آوردیم و به آن ها امید به آینده بخشیدیم“. کمپبل در تقدیر از سربازان خارجی که در طول سیزده سال در افغانستان جنگیدند گفت که ”آن ها افغانستان را قوی تر و کشورهای ما را امن تر کردند“.

ینس اشتولتنبرگ دبیر کل ناتو مدعی شد که ”تروریست‌ها دیگر در افغانستان جایی امن برای فرار و مخفی شدن نمی ‌یابند و برای میلیون‌ها شهروند این کشور پایه‌ های آینده‌ ای بهتر ریخته شده است“.

مراسم پایان ماموریتی که توسط بزرگترین نیروی نظامی جهان به عزم ریشه کن کردن تروریسم براه افتاده بود از ترس حملات طالبان بصورت مخفیانه و در یک سالون ورزشی و بدون اعلام قبلی برگزار گردید.

جالب است که سخنرانی جنرال جان کمپبل نیز به دلایل امنیتی بطور مسقیم پخش نشد و اوباما نیز پیام خود به این مناسبت را از طریق تویتر به دست نشر سپرد.

اعلام مسئله به چنین شکل نشان از آن داشت که این ماموریت با موفقیت به پایان نرسیده است زیرا سه سال بعد از اعلام پایان ماموریت نیروهای خارجی در افغانستان، ریچارد اسپنسر وزیر نیروی دریایی، جنرال روبرت نیلر فرمانده عمومی نیروهای بحری و رونالد گرین یکی از افسران ارشد نیروی دریایی امریکا در یک سفر ناگهانی و اعلام ناشده روز ۲۳ دسامبر وارد هلمند شدند و با سربازان امریکایی مستقر در این ولایت دیدار داشتند. چنین به نظر می رسد، ماموریتی که در سال ۲۰۱۴ ظاهرا پیروزمندانه به پایان رسیده بود، اکنون به دلیل شکستی که در آن زمان پنهان نگه داشته شد، بار دیگر از سر گرفته شده است.

این وعده که افغانستان دیگر مخفیگاه تروریست ها نخواهد بود با این نگرانی ها غلط ثابت شد که گفته می شود داعشیان فراری از جنگ سوریه راهی افغانستان شده اند.

والی هلمند گفت که مقامات نظامی امریکایی در این سفر وعده داده اند که بیشتر از سوریه و عراق برای مبارزه با تروریسم به ولایت هلمند نیرو می فرستند.

در سفر غیر منتظرۀ مایک پنس معاون رئیس جمهور امریکا به کابل نیز تاکید بر گزینۀ جنگ بود. وی در جمع سربازان امریکایی در پایگاه بگرام گفت، که استراتژی امریکا در افغانستان با نتایج مطلوب همراه بوده است. ما به صورت چشمگیری حملات هوایی را افزایش داده ایم و طالبان اکنون در موضع دفاعی قرار گرفته اند. وی در ادامه گفت که ما از طریق فشار نظامی بر طالبان آن ها را وادار خواهیم ساخت تا از جنگ دست بکشند و مذاکرات صلح با حکومت افغانستان را آغاز کنند.

برقراری صلح از راه جنگ زمانی ممکن است که یک طرف جنگ توان رزمی خود را کاملا از دست بدهد و شکست بخورد که در چنان حالتی دیگر نیازی به مذاکرات صلح نیست، اما تجربۀ ”تلاش برای رسیدن به صلح از راه جنگ“ در تاریخ چهار دهه جنگ در افغانستان هرگز قرین موفقیت نبوده که این بار نیز فقط می تواند بهانه ای برای دوام جنگ باشد.

یکی از گزینه های دیگر که امریکا در این اواخر روی آن تاکید دارد، فشار بر پاکستان به عنوان حامی طالبان است. مایک پنس در سفر به افغانستان در جمع سربازان امریکایی گفت که دوران پناه دادن به گروه های تروریستی بسر آمده است و من یک بار دیگر این مسئله را تکرار می‌کنم که پاکستان در مشارکت با امریکا خیلی چیزها به دست می آورد. اما پاکستانی ها ضمن رد اتهام حمایت از تروریسم مدعی اند که فقط می توانند از طالبان تقاضا کنند تا در مذاکرات صلح شرکت نمایند اما توان فشار آوردن بر آنان را ندارند. پاکستانی ها امریکا را به این دلیل که با پذیرفتن دفتری برای طالبان در قطر، برای آنان فرصت و امکان تماس و رابطه با کشور های دیگر را فراهم کردند و به این ترتیب از نفوذ پاکستان بر آنان کاستند، مقصر می دانند.

از جانب دیگر مقامات پاکستانی تا اکنون هیچ گونه نشانه ای از اینکه آن ها فشارهای واشنگتن بر اسلام آباد را جدی گرفته اند، بروز نداده اند، بلکه برعکس مقامات ارتش پاکستان گفته اند که نه در برابر پول حاضر به مبارزه با تروریسم اند و نه هم با قطع کمک مالی حاضر به ترک این مبارزه می باشند. پاکستان به عنوان کشوری که خود قربانی تروریسم است، به خاطر دفاع از خود این مبارزه را در هر حال ادامه خواهد داد.

چنین وضع نشان از مشکلات بیشتر برای افغانستان دارد. ظهور پر ابهام داعش در بعضی از مناطق افغانستان نیز موجب نگرانی در میان کشورهای منطقه گردیده و اخباری در مورد کمک به این گروه نیز موجب شده تا این کشور ها به طالبان به عنوان گروهی که توان مهار داعش را دارد، بنگرند. ایران و روسیه که در سوریه علیه داعش جنگیدند، نسبت به حمایت های مخفی از این گروه در افغانستان بر امریکایی ها مشکوک اند.

در نشست دو روزۀ علمای دین در کابل که به دعوت شورای عالی صلح دایر شده بود، شرکت کننده گان از حکومت تقاضا نمودند تا دفتری برای طالبان در کابل باز کنند تا از این طریق راه مذاکره با این گروه باز گردد. اما با توجه به این که طالبان تا حال تمایلی به صلح نشان نداده اند و امریکا نیز با اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان، تصمیم دارد تا صلح را از راه جنگ دراین کشور برقرار سازد، استراتژی دونالد ترامپ رئیس جمهور جدید امریکا در مورد افغانستان که بر تمرکز بیشتر نیرو و شدت جنگ اتکا دارد با استقبال حکومت وحدت ملی مواجه شده است، بنابراین می توان گفت که رسیدن به صلح در افغانستان هنوز هم رویایی بیش نیست.

نوشته‌های مرتبط


Top